قاعدگی که بسیاری از بانوان از آن به عنوان “پریود” یاد می کنند به خونریزی ماهیانه خانم ها اطلاق می شود که هر ماه و یا در طول یک دوره مشخص در رحم اتفاق افتاده و از طریق مجرای کوچک رحم از بدن خارج می شود.

 

اما تمامی بانوان با این پدیده به طور یکسانی مواجه نمی شوند. برخی از افراد تجربه خیلی مختصری از پریود ماهیانه دارند و برخی دیگر تجربه ای طولانی تر. برخی ها با درد زیاد و برخی ها با درد کمتر و یا حتی بدون درد. اما مطلبی که در این میان حائز اهمیت است این است که در چه شرایطی بایستی به طبیعی بودن عادت ماهانه مان شک کنیم و یا به عبارت دیگر در چه شرایطی نیاز به بررسی بیشتر و ملاقات با یک متخصص زنان داریم.

 

در این نوشتار سعی داریم که شما را با آنرمال های قاعدگی به ویژه در سنین باروری یعنی از 15 سالگی تا 45 سالگی و اقداماتی که بایستی در ارتباط با این اتفاقات غیر طبیعی انجام دهید آشنا سازیم. بنابراین در ادامه با ما همراه باشید.

 

 

۱-سیکل پریود منظم با مدت زمان بیشتر از ۸ روز و حجم پریود بیشتر از ۸۰ سی سی معادل سه چهارم لیوان

اقدام اول : تست آزمایشگاهی بارداری و همچنین تست کم خونی و اختلالات انعقادی بدهید.

اقدام دوم : عملکرد کبد و تیرویید را ارزیابی کنید.

اقدام سوم : سونوگرافی از نظر ارزیابی کیست تخمدان و پولیپ رحمی انجام بدهید.

اقدام چهارم :از روش های ضد بارداری کاهنده خونریزی مثل دستگاه آ یو دی استفاده کنید.

اقدام پنجم : تست های غربالگری سرطان رحم را انجام دهید.

 

۲-پریود نامنظم و طولانی (بیشتر از ۸ روز)با حجم کم  (کمتر از یک دوم لیوان)

اقدام اول : توصیه به انجام آزمایش بارداری و چک استروژن-پرولاکتین- FSH-LHخون

اقدام دوم : در صورت اضافه وزن وزنتان را کم کنید.

اقدام سوم : جهت ارزیابی نتایج آزمایشات به متخصص زنان مراجعه کنید.

 

۳-خونریزی نامنظم /طولانی (بیشتر از ۸ روز)/حجم بیش از حد (بیشتر از یک لیوان)به همراه دفع لخته های بزرگتر از ۲ سانتی متر

فورا به پزشک زنان مراجعه کنید.

 

۴-پریود منظم /مدت زمان بین ۴-۷روز با حجم زیاد (در مجموع بیشتر از سه چهارم یک لیوان )

اقدام اول : آزمایش بارداری و تست های ارزیابی عملکرد تخمدان –تیرویید و کبد انجام بدهید.

اقدام دوم :در صورت بی حالی /تمایل شدید به خواب و خستگی مفرط از نظر کم خونی ارزیابی شوید.

اقدام سوم :از خوردن مواد غذایی افزاینده حجم پریود نظیر رازیانه /هل /زعفران و… در مدت زمان پریودتان خودداری کنید.

اقدام چهارم :در صورت درد لگنی شدید همراه با خونریزی ها باید از نظر اندومتریوز و تورشن تخمدان (پیچ خوردگی تخمدان) امکان وجود کیست و نشت و پارگی کیست تخمدان بررسی شوید.(سونوگرافی بدهید)

 

۵-پریود منظم /مدت پریود بین ۴تا۷ روز/حجم اندک ( درمجموع کمتر از نصف لیوان)

 اقدام اول : ورزش کنید و تغذیه کم کالری و کم چرب داشته باشید.

اقدام دوم : ازمواد غذایی افزاینده حجم پریود نظیر دمنوش های گیاهی /هل / زعفران استفاده کنید.

اقدام سوم : در صورتی که طی سیکل اخیر دارو خاصی مصرف کرده اید جهت ادامه یا قطع مصرف با پزشک خود مشورت کنید.

اقدام چهارم : غده تیرویید را از نظر پرکاری بررسی کنید.

اقدام پنجم : طی سه سیکل متوالی تخمک گذاری را با استفاده از کیت تخمک گذاری بررسی کنید.

اقدام ششم : در صورت فقدان تخمک گذاری توصیه به چک هورمون پرولاکتی ن/اندروژن ها و ارزیابی عملکرد تخمدان می شود.

اقدام هفتم : در صورت سلامت تخمدان ها در غیاب تخمک گذاری نیاز به ارزیابی عملکرد هیپوفیز و هیپوتالاموس می باشد.

 

۶- پریود نامنظم با تعداد روزهای خونریزی متغیر و حجم اندک کمتر از یک سوم لیوان

 اقدام اول : تست بارداری بدهید.

اقدام دوم : سطح هورمون استروژن و هورمون های اندروژنیک خون را ارزیابی کنید.

اقدام سوم: تغذیه کم کالری /کم چرب و کم شکر داشته باشید.

اقدام چهارم : سطح فعالیت روزانه را با انجام ورزش های سبک افزایش دهید.

اقدام پنجم: سیکل قاعدگیتان را ثبت کنید.

اقدام ششم : در اواسط سیکل قاعدگی حداقل یک نوبت سونوگرافی ارزیابی عملکرد تخمدان ها انجام دهید.

 

۷-عدم پریود به مدت ۹۰ روز

اقدام اول :تست بارداری بدهید.

اقدام دوم : در صورت عدم بارداری، هورمون های تیرویید و هورمون های عملکردی تخمدان، آندروژن ها و پرولاکتین را بررسی کنید.

اقدام سوم : سونوگرافی رحم، ضمایم و تخمدان ها را انجام بدهید.

اقدام چهارم : جهت دارو درمانی به پزشک مراجعه کنید.

 

۸-خونریزی مفرط با حجم زیاد (بیشتر از یک لیوان همراه با دفع لخته ) و به مدت بیشتر از ۸ روز

فورا به اورژانس زنان مراجعه کنید.

 

۹-خونریزی غیرمداوم طی یک تا سه ماه اول مصرف قرص جلوگیری

اقدام اول: قرص ها را روزانه سر ساعت مشخص و مرتب مصرف کنید.

اقدام دوم: حداقل سه تا شش سیکل دیگر قرص ها را ادامه بدهید.

اقدام سوم: استرس نداشته باشید و میزان خونریزی را اندازه گیری کنید با گذشت هر سیکل باید مقدار آن کم بشود در صورت ادامه خونریزی ها به پزشک مراجعه کنید.

 

 

۱۰-خون ریزی بین قاعدگی در خارج از تایم احتمالی پریود

اقدام اول: تاریخ شروع و پایان پریودتان را یادداشت کنید.

اقدام دوم: تست بارداری بدهید.

اقدام سوم: سونوگرافی رحم، ضمایم و تخمدان ها انجام بدهید.

اقدام چهارم: از نظر عفونت زنان معاینه شوید.

اقدام پنجم: در صورتی که سه سال از اولین تماس جنسی شما می گذرد بلافاصله پس از قطع خونریزی تست پاپ اسمیر انجام بدهید.

 

۱۱-خونریزی نامنظم همراه با لکه بینی پس از مقاربت

اقدام اول: غربالگری پاپ اسمیر را انجام بدهید.

اقدام دوم: اقدام به انجام معاینه جهت رد احتمال عفونت زنان کنید.

اقدام سوم: در صورت مشاهده ضایعه در معاین،  نمونه برداری از ضایعه ضروری است.

 

۱۲- قاعدگی خفیف با درد های متوسط اما طی سیکل اخیر دچار خونریزی شدید (بیشتر از ۸۰ سی سی معادل سه چهارم لیوان) و درد شدید لگنی

اقدام اول: معاینه لگنی جهت رد احتمال عفونت های لگنی ضروری است.

اقدام دوم: تست بارداری انجام دهید و سطح هورمون بتا را در خون اندازه گیری کنید.

اقدام سوم: سونوگرافی کامل شکم و لگن انجام دهید.

اقدام چهارم: در صورت ادامه خونریزی ها ارجاع فوری به اورژانس زنان لازم است.

 

۱۳- تاریخچه خونریزی متعدد از بینی طی سال های قبل همراه با خونریزی شدید و طولانی قاعدگی(بیشتر از ۸ روز با دفع لخته های بزرگ تر از ۲ سانتی متر)

اقدام اول: مراجعه به پزشک و ارزیابی فاکتورهای انعقادی و عملکرد کبد ضروری است.

اقدام دوم: تست بارداری و ارزیابی هورمون های تخمدان و تیرویید انجام دهید.

اقدام سوم: سونوگرافی و سونوهیستروگرافی توصیه می شود.

 

۱۴- خانم دارای اضافه وزن بالای ۴۰ سال با سابقه سیکل های فاقد تخمک گذاری طی سال اخیر

اقدام اول : ارزیابی عملکرد تخمدان ها با انجام تست آزمایشگاهی روز سوم پریود و سونوگرافی اواسط سیکل توصیه می شود.

اقدام دوم : کاهش وزن و افزایش فعالیت روزانه توصیه می شود.

اقدام سوم : نمونه برداری از آندومتر رحم توصیه می شود.

 

 

۱۵-خونریزی بین سیکل قاعدگی همراه با احساس فشار در پایین شکم و اتساع شکم

اقدام اول : هورمون بتا ویا حاملگی را در خون اندازه گیری کنید.

اقدام دوم : سونوگرافی رحم، ضمایم و تخمدان ها جهت رد احتمال بارداری خارج رحمی و کیست تخمدان ها ضروری است.

اقدام سوم : در صورت حاد شدن درد و افزایش حجم خونریزی (نیاز به تعویض نوار بهداشتی بیشتر از ۸ بار در روز) ارجاع فوری به اورژانس زنان الزامی است.

 

۱۶-در صورت خونریزی غیر طبیعی(کم یا زیاد شدن حجم-کوتاه یا طولانی شدن- نامنظم شدن نسبت به سیکل های قبلی) با سابقه توده لگنی قبلی

اقدام اول : اندازه گیری CBC-ESR-BHCG در خون

اقدام دوم : سونوگرافی از لگن جهت ارزیابی محل توده قبلی و اندازه گیری سایز و حدود توده الزامی است.

اقدام سوم : سونوگرافی ترانس واژینال جهت ارزیابی رحم، ضمایم و تخمدان ها توصیه می شود.

اقدام چهارم : در صورت شک به بدخیمی هیستروسکوپی/هیستروسالپنگوگرافی/ لاپاراتومی تجسسی و سی تی اسکن توصیه می شود.

اقدام پنجم : ام آر آی انجام دهید.

اقدام ششم : در صورت تایید بدخیمی جهت درمان طبی و جراحی به انکولوژیست مراجعه نمایید.

 

۱۷- ضایعات رنگ دار یا ضایعه خارجی خونریزی دهنده در نواحی بیرونی واژن

اقدام اول : ارجاع به پزشک جهت ارزیابی ضایعه از نظر ویروس پاپیلوما الزامی است.

اقدام دوم : نمونه برداری از ضایعه توصیه می شود.

 

۱۸-خونریزی نامنظم همراه با مقاربت های دردناک

بررسی واژن و دهانه رحم از نظر عفونت و زخم تناسلی توصیه می شود.

 

۱۹-زخم خونریزی دهنده واژنیتال همراه با زخم دهان و التهاب چشم

به پزشک زنان جهت ارزیابی سندرم بهجت مراجعه شود.

 

۲۰- سیکل های ۴۵ روزه ظهور موی زاید زیر چانه /دورناف و روی شکم/افزایش وزن همراه با کم شدن حجم پریود (در مجموع کمتر از یک سوم لیوان یا در حد لکه بینی )

اقدام اول: ارزیابی هورمون های آندروژن در خون لازم است.

اقدام دوم : FSH-LH در روز سوم قاعدگی چک شود

اقدام سوم : در صورت همراهی با درد سینه ارزیابی هورمون پرولاکتین توصیه می شود.

اقدام چهارم : سونوگرافی رحم، ضمایم و تخمدان ها جهت اندازه گیری آندومتر رحم و مشاهده فولیکول بالغ و رد احتمال سندرم تخمدان پلی کیستیک در روز سیزدهم توصیه می شود.

اقدام پنجم : در صورت تایید تنبلی تخمدان گام اول رعایت کردن رژیم غذایی و افزایش فعالیت و ورزش کردن است .

 

 

۲۱-یک هفته تاخیر در تایم احتمالی پریود

اقدام اول : از تست بی بی چک خانگی استفاده کنید.

اقدام دوم : در صورت منفی بودن تست فوق و عدم خونریزی، تست آزمایشگاهی بتا بارداری انجام دهید.

اقدام سوم : سونوگرافی رحم، ضمایم و تخمدان ها ضروری است.

 

۲۲-فاصله بین قاعدگی بیشتر از ۳۸ روز

اقدام اول : تست بارداری اجام بدهید.

اقدام دوم : هورمون های عملکردی تخمدان، تیرویید و پرولاکتین را چک کنید.

اقدام سوم : تغییر سبک زندگی با اصلاح رژیم غذایی و ورزش کردن لازم است.

اقدام چهارم : استرس و اضطراب را از خود دور کنید.

اقدام پنجم : جهت اطمینان از سلامت تخمدان ها و رحم حداقل یک نوبت سونوگرافی انجام دهید.

اقدام ششم : در صورتی که سه سال از اولین تماس جنسی شما می گذرد غربالگری پاپ اسمیر را شروع کنید.

 

۲۳-فاصله بین قاعدگی ها کمتر از ۲۱ روز

اقدام اول : از داشتن استرس و انجام کارهای سنگین بپرهیزید.

اقدام دوم : با انجام تست های TSH-T3-T4 عملکرد تیرویید را بررسی کنید.

اقدام سوم : عملکرد تخمدان ها و تخمک گذاری را با سونوگرافی و انجام آزمایشات FSH-LH-PROLACTIN بررسی کنید.

اقدام چهارم : رحم را از نظر وجود پولیپ و میوم بررسی کنید.(ارجاع به متخصص زنان)

اقدام پنجم : در صورت تایید کم کاری تیرویید به متخصص غدد و در صورت نقص عملکرد رحم و تخمدان به متخصص زنان مراجعه کنید.

 

۲۴- خونریزی توام با عدم تخمک گذاری طی سه سیکل اخیر

اقدام اول : رزیم غذایی کم کالری کم شکر و کم چرب را رعایت کنید.

اقدام دوم : از بی تحرکی بپرهیزید و پیاده روی و ورزش کنید.

اقدام سوم :  تخمک گذاری را با استفاده از کیت های تخمک گذاری بررسی کنید.

اقدام چهارم : تست بارداری بدهید و سطح هورمون بتا را در خون اندازه گیری کنید.

اقدام پنجم : روز سوم پریود جهت انجام آزمایشات زیر و سونوگرافی سندرم تخمدان پلی کیستیک (تنبلی تخمدان )اقدام کنید: Fsh-lh-prolactin-tsh

 

۲۵- لکه بینی در تاریخ احتمالی پریود و عدم پریود

اقدام اول : تست بارداری از طریق ادرار (بی بی چک ) یا تست هورمون بتا حاملگی در خون را انجام دهید.

اقدام دوم : روز اول آخرین پریودتان را یادداشت کنید.

اقدام سوم : جهت تایید و یا رد حاملگی و همچنین ارزیابی های بیشتر به متخصص زنان مراجعه کنید.

 

۲۶-ریزش مو /خشکی پوست افزایش وزن و افزایش دفعات پریود(بیشتر از یک بار در ماه پریود شوید ) یا حجم خونریزی (بیشتر از سه چهارم لیوان)

اقدام اول : اندازه گیری هورمون بتا حاملگی در خون الزامی است.

اقدام دوم :ارزیابی عملکرد تیرویید از نظر کم کاری (هیپوتیروییدی)انجام شود.

اقدام سوم : در صورت کم کاری تیرویید رژیم غذایی غنی از ید رعایت شود و به متخصص غدد مراجعه شود .

اقدام چهارم : در صورت عدم تایید کم کاری تیرویید آزمایشات چک هورمون های تخمدانی و سونوگرافی از رحم و ضمایم و تخمدان ها ضرورت دارد.

 

 

۲۷-طول مدت پریود کمتر از ۴روز همراه با درد سینه ها و افزایش وزن

اقدام اول :ارزیابی هورمون پرولاکتین الزامی است.

اقدام دوم : در صورت بالا نبودن هورمون پرولاکتین اقدام به بررسی تخمدان ها از نظر تنبلی تخمدان و کیست کنید.

اقدام سوم : ارجاع به متخصص زنان جهت ارزیابی سیکل های فاقد تخمک گذاری ضرورت دارد.

 

۲۸-پریود نامنظم با تغییرات در حجم و طول مدت متغیر در سنین ۴۵-۵۵ سالگی

اقدام اول : معاینه از نظر داشتن شواهد یائسگی نظیر گرگرفتگی /درد مفاصل/خشکی واژن الزامی است.

اقدام دوم :چک هورمون Fsh.ضروری است.

اقدام سوم : سطوح ویتامین دی و کلسیم خون را اندازه گیری کنید.

اقدام چهارم : ورزش کگل را انجام دهید و روزانه پیاده روی داشته باشید.

اقدام پنجم : در صورت استفاده از دارو، جهت ادامه یا قطع داروها با پزشک تان مشورت کنید.

اقدام ششم :از قرص های جلوگیری کننده از بارداری بعد از ۵۰ سالگی استفاده نکنید.

اقدام هفتم : غربالگری های سرطان سینه و دهانه رحم را انجام دهید.

اقدام هشتم : در صورت یائسگی و خونریزی پس از یائسگی جهت نمونه برداری تشخیصی و ارزیابی های بیشتر به پزشک زنان مراجعه کنید.