سوختگی به هر نوع آسیب پوستی که در اثر گرما و حرارت، تماس با جریان برق، تماس با مواد شیمیایی و یا پرتوهای مختلف به وجود می آید اطلاق می شود. بسیاری از افراد در سنین مختلف ممکن است که با این آسیب مواجه شوند اما در شرایطی که خود یا اطرافیانمان دچار سوختگی پوستی می شویم بایستی چه اقداماتی انجام دهیم؟

 

سوختگی های کوچک حتی اگر تاول هم داشته باشند در خانه قابل درمان هستند. سوختگی ها باید تمیز شده و تمیز نگه داشته شوند. استفاده از صابون و آب برای تمیز کردن کافی است اما مهم است که در طول زمان سوختگی را به طور مداوم بررسی کنیم. زیرا ممکن است وضعیت آن تغییر کند. به طور کلی سوختگی های خفیف باید بین ۱ تا ۲ هفته التیام پیدا کنند.

 

سوختگی ها به چند دسته تقسیم می شوند:

 

سوختگی درجه 1:

 

سوختگی سطحی، سوختگی است که فقط لایه فوقانی پوست را درگیر می کند. پوست در ظاهر صورتی یا قرمز رنگ و خشک است و تورم مختصری دارد ولی تاول ایجاد نمی شود و پوست در لمس نرم و حساس است. اگر چه سوختگی سطحی ممکن است بسیار دردناک باشند اغلب بعد از چند روز بهبود می یابد. این سوختگی در اثر تماس با گرمای شعله آتش که تنها چند ثانیه طول می کشد، مایعات داغ یا آفتاب ایجاد شده و در عرض ۴۸ تا ۷۲ ساعت بهبود یافته و جای سوختگی باقی نمی ماند.

 

 

 سوختگی درجه 2:

 

سوختگی با ضخامت نسبی است که لایه های زیرین پوست را درگیر می کند. به همین دلیل با تاول و درد شدید همراه بوده و جهت بهبود نیازمند ۱ تا ۲ هفته زمان می باشد. این نوع سوختگی روی پوست جای زخم یا (اسکار) به جای می گذارد.

 

 سوختگی درجه 3:

 

این سوختگی تمام لایه های پوست را درگیر می کند و به علت تخریب انتهای اعصاب خیلی دردناک نیست ولی مناطق اطراف این سوختگی که سوختگی با ضخامت نسبی دارند، درد شدیدی خواهند داشت. این سوختگی ها نیازمند مراجعه فوری به بیمارستان هستند. لباس های تنگ و سوخته و زیورآلات را باید از تن فرد مصدوم بیرون آورد. در صورتی که لباس به محل سوختگی چسبیده باشد به جای سعی در کندن آن، اطراف آن را قیچی کنید.

 

علایم و عوارض شایع سوختگی:

  • قرمزی پوست
  • درد و حساسیت پوست هنگام لمس
  • احساس سوزش و درد
  • تورم
  • تاول
  • پارگی سطحی پوست
  • آسيب لایه های زیرین پوست (در موارد شدید)

 

 

توصیه های خانگی

 

سوختگی درجه 1:

 

پوست سوخته باید تمیز نگه داشته شود. با آب و صابون محل سوختگی را بشویید. ناحیه سوخته را ۲۰ دقیقه در آب تمیز و سرد و سپس ۲۰ دقیقه در آب تمیز و ولرم غوطه ور کنید، این کار سبب کاهش درد خواهد شد.

 

برای مراقبت از پوست محل سوختگی، می توانید روی محل سوختگی پماد حاوی روغن ماهی (پماد سوختگی) پماد اکسید روی و یا سیلور سولفادیازین بمالید.  نیازی به پیشگیری با آنتی بیوتیک و تزریق واکسن کزاز نیست. تنها ایمن سازی کودکان باید تکمیل شود.

 

روزانه روند بهبودی محل سوختگی را بررسی کنید.

 

سوختگی درجه 2 خفیف که نیاز به مراجعه به بیمارستان ندارد:

 

باید لباس های تنگ و سوخته و زیور آلات از تن فرد مصدوم خارج شود، هرگز سعی نکنید تاول ها را پاره یا تخليه کنید زیرا باعث بروز آلودگی شده و اتلاف مایع را زیاد می کند.

 

ناحیه سوخته را توسط پانسمان استریل و خشک بپوشانید. از یک پانسمان تمیز غیر چسبنده با یک پارچه کتان بدون پودر استفاده کنید و از محل سوختگی محافظت کنید تا تاول ها پاره نشوند. اگر تاول ها پاره شدند روی محل سوختگی پماد سوختگی با اکسید روی با سیلور سولفادیازین بمالید و سپس از یک پاسمان تمیز غیر چسبنده و بدون پرز استفاده کنید (می توانید محل سوختگی را پانسمان نکنید)، از پمادهای ضد میکروبی مانند موپیروسین، تتراسیکلین یا جنتامایسین در محل سوختگی استفاده نکنید.

 

به پزشک جهت بررسی محل سوختگی مراجعه کنید اگر از آخرین واکسیناسیون کزاز شما ۱۰ سال می گذرد، برای دریافت آن به مرکز درمانی مراجعه کنید

 

 

آفتاب سوختگی:

 

آفتاب سوختگی مشابه دیگر سوختگی هایی است که با تماس با اجسام داغ رخ می دهند. آفتاب سوختگی معمولا سطح وسیع تری از پوست را شامل می شود ولی میزان سوختگی خفیف است. آفتاب سوختگی می تواند با لرز، تب و گاهی با کم آبی همراه باشد. درمان سوختگی شامل خنک کردن پوست، کنترل ناراحتی حاصله و حفظ پوست از آسیب بیشتر است.

 

فراموش نکنید که بایستی مراقب کم آبی باشید (شوک ناشی از آفتاب)، سوختن و برنزه کردن پوست هر دو احتمال خطر سرطان پوست را افزایش می دهد.  هیچ نوع سوختن یا برنزه کردن بدون ضرر نیست. به یاد داشته باشید از کرم ضد آفتاب استفاده کنید و برای کودکان هم حتی اگر برای مدت کوتاهی بیرون می روند، از ضد آفتاب استفاده نمایید. در تابستان تنها ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول می کشد تا پوست بسوزد.

 

 

 

 

علایم و عوارض شایع آفتاب سوختگی:

 

  • پوست قرمز حساس
  • پوست تاول زده
  • تب یا لرز
  • کم آبی
  • پوسته پوسته شدن، خارش پوست و سوزن سوزن شدن
  • تب بیش تر از 5/38 درجه سانتی گراد دهانی
  • ضربان قلب بیش از ۱۰۰ ضربه در دقیقه در حالت استراحت
  • عدم تعريق
  • سبکی سر و سیاهی رفتن چشم هنگام برخاستن
  • گیجی
  • گرفتگی عضلات
  • از حال رفتن
  • سردرد
  • تهوع و استفراغ

 

درمان خانگی

 

1.پوست سوخته را با دوش سرد یا یک حوله مرطوب خنک کنید. در نواحی عرق سوز از موادی مانند پودر بچه استفاده نکنید.

 

2.مایعات فراوان بنوشید.

 

3.چندین بار در روز کرم مرطوب کننده به همه نواحی به مقدار کافی بمالید.

 

 

4.از استامینوفن، آسپرین یا بروفن برای کنترل تب و درد استفاده کنید، به افراد زیر ۲۰ سال آسپیرین ندهید.

 

5.حس سوزن سوزن شدن یا خارش را می توان با مالیدن پماد هیدروکورتیزون ۱ درصد که بدون نسخه قابلتهیه است درمان کرد.

 

6. آنتی هیستامین می تواند خارش را کاهش دهد.

 

7.پوست سوخته را حتی پس از ماليدن کرم ضد آفتاب دوباره در معرض آفتاب قرار ندهید. کلاه، پیراهنآستین بلند و شلوارهای بلند بپوشید.

 

8.همیشه کلاه داشته باشید و از ضد آفتاب با درجه اس پی اف (SPF)۳۰ یا بالاتر برای پیشگیری از آفتاب سوختگی استفاده کنید.

 

9.برای کودکان نیز به اندازه کافی ضد آفتاب بزنید.